begrippenlijst | uitleg coöperatief leren
Coöperatief leren
Coöperatief leren wordt ook wel samenwerkend leren genoemd. Het is een onderwijsmethode die is gebaseerd op samenwerking.
Samenwerken is iets wat je bij het musiceren of zingen als vanzelfsprekend doet. Ook in het bedrijfsleven samenwerken een gegeven. Zelfs als zzp-er zul je van tijd tot tijd moeten samenwerken, ook al is het soms slechts minimaal.
Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat coöperatief leren, mits goed uitgevoerd, leidt tot significant betere leerprestaties. Bijkomende positieve effecten zijn meer zelfvertrouwen en betere sociale vaardigheden.
Samenwerkend leren
Samenwerkend leren gaat verder dan het kunnen samenwerken in een leerproces.
Bij samenwerkend leren tonen de leerlingen zelf innitiatief, ze helpen elkaar en lossen samen problemen op. Ze beseffen dat ze samen voor een goed eindresultaat verantwoordelijk zijn.
Met andere woorden: de leerlingen staan centraal in hun eigen leerproces en van die van de andere leerlingen waarme de leerling samenwerkt.
Vijf randvoorwaarden
Bij coöperatief leren is de rol van de docent meer een begeleidende rol. De docent is niet meer de instructeur, maar veel meer een coach.
Om coöperatief leren tot een succes te maken zal de docent zich aan 5 randvoorwaarden moeten houden. Deze vijf randvoorwaarden voor coöperatief leren zijn:
- positieve wederzijdse afhankelijkheid;
- individuele verantwoordelijkheid;
- directe interactie;
- samenwerkingsvaardigheden;
- evaluatie van het groepsproces;
Positieve wederzijdse afhankelijkheid
Alle deelnemers in een samenwerkende groep leerlingen krijgen een taak die hen onmisbaar maakt voor de groep. Hierdoor ervaren de leerlingen dat ze elkaar nodig hebben om de taak tot een succes te brengen.
Individuele verantwoordelijkheid
Omdat ieder groepslid een taak heeft kan de docent een groepslid aanspreken op een taak die niet goed wordt uitgevoerd. Zo kan de docent corrigerend optreden en is iedereen evenveel betrokken bij het proces.
Directe interactie
Groepleden moeten in direct overleg met elkaar kunnen. Daarom mogen de groepjes niet te groot zijn. Twee tot vier leerlingen is hierbij een mooi aantal.
Samenwerkingsvaardigheden
Ook voor samenwerken moet je vaardigheden beheersen. Voorbeelden daarvan zijn het elkaar laten uitspreken of het elkaar aanspreken wanneer iemand zijn/haar taak verzaakt.
Evaluatie van het groepsproces
Tot slot is het belangrijk om het groepsproces te evalueren. Dit onder andere om eventuele leerpunten voor de toekomst helder te hebben.
De twee eerst genoemde randvoorwaarden blijken het belangrijkst. Worden die twee randvoorwaarden goed gerealiseerd dan zijn de resultaten van de leerlingen het best.
Coöperatief leren en muzketier producties
De link met muziek is zo duidelijk. Als een groep mensen zingt of musiceert met elkaar dan zijn ze voortdurend aan het samenwerken. Iedere muzikant heeft een taak binnen het geheel, waarvan iedereen afhankelijk is voor een mooi klinkend resultaat.
Deze vanzelfsprekendheid is danook de basis voor andere activiteiten die muzketier producties begeleidt, zoals bij de teambuilding met muziek.In verschillende werkvormen wordt coöperatief leren daarbij danook als vanzelfsprekend toegepast.