Dit overzicht toont muziektechnologie (hardware) die je kunt gebruiken in het muziekonderwijs. Bij het overzicht staan ideeën voor toepassing in de klas. Andere ideeën, laat het dan weten dan kunnen we anderen ermee inspireren. Het zou ook leuk zijn als je jouw ervaringen met het uitwerken van de ideeën tot een werkvorm en het toepassen van de werkvorm in je klas met ons deelt. Lees ook dit overzicht met apps voor muziek in de klas en lees over het toepassen van apps.

DJ Controller Met een DJ controller (bijvoorbeeld: Numark MixTrack Pro FX) bestuur je een DJ-app, waarmee je twee muziektracks kunt mixen, dus in elkaar kunt laten overlopen. Daarnaast heeft een DJ controller vaak extra functionaliteiten, zoals het toepassen van EQ, het toevoegen van effecten en het afspelen van korte geluidsfragmenten (samples). In de klas: Gebruik een DJ controller om EDM(-stijlen) te introduceren of uit te leggen, om leerlingen te laten ervaren dat DJ-en meer inhoudt dan op “start” drukken en met je handen zwaaien, om leerlingen verschillende DJ-technieken te laten oefenen en een eigen mix te maken en uitvoeren, bijvoorbeeld bij een schoolfeest, om leerlingen te laten leren over bijvoorbeeld loops (dus herhaling/ostinaat), vormaspecten, beat (pulse), beats (ritme), beats per minute (bpm, dus tempo), synchronisatie (dus samenspel), mix en EQ (dus timbre/klankkleur). Combineren: Combineer een DJ-controller met andere muziektechnologie, zoals een sampler of beat-sequencer, of met lichttechniek en video (VJ-ing). Bovendien zijn er apps die je kunt gebruiken voor DJ-ing zonder dat je voor iedere leerling een DJ-controller nodig hebt, zoals de DJay-app, een instapvriendelijke manier om de wereld van het DJ-en te verkennen. Enkele tutorials van de DJay-app vind je via de volgende links: deel 1: https://youtu.be/TJx7GS8Qpd0?si=KQvExp680baDQGba, deel 2: https://youtu.be/UH6GK90hYME?si=WOw6IOer_84mxh25, deel 3: https://youtu.be/KYicMgb8fqU?si=rbxn23mYbd2N29gM.

Roli LightPad Block De LightPad Block van Roli is een zogenaamde MPE controller. MPE (Midi Polyphonic Expression) is een expressievere variant van het MIDI-protocol dat muziektechnologie in staat stelt om met elkaar te communiceren. Daardoor kun je met veel meer expressie spelen. Net als met de Roli SeaBoard Block kun je met de LightPad Blocks bijbehorende software op iPad of computer draadloos (via bluetooth) bedienen. De software is veelal gericht op elektronische muziek en bevat synthesizers en drumcomputers. Daarnaast worden ook andere sounds aangeboden. De bediening van de lightPad Block is eenvoudig. Met een druk op de knop wissel je tussen verschillende bedieningspanelen die met licht worden vormgegeven. Daardoor kan de LightPad Block verschillende gedaantes aannemen, zoals een mixer, interfaces voor het spelen en opnemen van de vier sounds/instrumenten, clip launcher voor het afspelen van de eigen opnames of andere samples, X-Y paneel voor het bedienen van effecten. LightPad Blocks kunnen ook met elkaar worden gecombineerd tot grotere panelen en worden uitgebreid met Blocks met andere functies, zoals de SeaBoard Block (een kleine versie van de Roli SeaBoard). In de klas: Gebruik de LightPad Block om elektronische/digitale instrumenten met (meer/veel) expressie te spelen en op te nemen (ook in combinatie met DAWs), om elektronische muziekstijlen te introduceren of uit te leggen, leerlingen samen te laten spelen door meerdere LightPad Blocks te gebruiken, om leerlingen te laten leren over bijvoorbeeld loops (dus herhaling/ostinaat), vormaspecten, beat (pulse), beats (ritme), beats per minute (bpm, dus tempo), pentatoniek, lagen in muziek, mixen en EQ en effecten (dus timbre/klankkleur).

Dato Duo De Duo van Dato is een synthesizer met twee bedieningspanelen die bedoeld is om met twee mensen te spelen. Op het ene bedieningspaneel vind je acht gekleurde lichtgevende knoppen om tonen te spelen, een 8-stappen sequencer om een tonen-reeks van acht tonen (die je zelf bepaald) af te spelen. Je kunt daarbij ook tonen overslaan. Je kunt de snelheid van het afspelen aanpassen, de volgorde van de toren-reeks willekeurig afspelen en de hele torenreeks hoger of lager laten spelen. Het andere bedieningspaneel heeft drie schuifjes die de klankkleur van de tonen beïnvloeden, verschillende effecten en twee drum pads met verschillende synths-drumgeluiden (snare, basserum, hihat). De Duo heeft CV in en uit, MIDI-aansluitingen en een hoofdtelefoon-aansluiting. Bovendien bezit de Duo een eigen luidspreker, zodat het apparaat geen andere apparaten nodig heeft. In de klas: Gebruik de Duo om leerlingen samen te laten spelen met elektronische-klanken, om synthese of de synthesizer als instrument te introduceren of uit te leggen, de klanken op te nemen en in een DAW te veranderen of te verwerken in een compositie, om leerlingen te laten leren over bijvoorbeeld sequensen en melodische ostinaten (dus herhaling), filter en decay (dus timbre/klankkleur), tempo, pentatoniek, samenspel. Combineer het ook met learningsynths.ableton.com waar de werking van synthesizers wordt uitgelegd en je met virtuele synthesizers kunt spelen.

Moog Grandmother De Grandmother van Moog is een semi-modulaire synthesizer. De componenten die in een synthesizer geluid genereren (oscillator, ruisgenerator) en vormen (filter, envelope, LFO, VCA) en de componenten die andere functies hebben (sequencer, galm, utilities) zijn als secties duidelijk zichtbaar door het gebruik van kleur. Je kunt bij deze synthesizer kabels (patchchords) gebruiken om de verschillende componenten met elkaar te verbinden in een eigen volgorde. Gebruik je geen kabels, dan heeft Moog al een volgorde van componenten gemaakt. De Grandmother heeft CV in en uit, MIDI-aansluitingen en aansluitingingen voor luidsprekers en hoofdtelefoon. Er zit bovendien een veer in het apparaat die kan worden gebruikt voor het toevoegen van galm aan het geluid (spring reverb). In de klas: Gebruik de Grandmother om leerlingen te laten spelen met elektronische-klanken of ze zelf te laten ontwerpen (sound design), om synthese of de synthesizer als instrument te introduceren of uit te leggen, de klanken op te nemen en in een DAW te veranderen of te verwerken in een compositie, om leerlingen te laten leren over bijvoorbeeld de verschillende onderdelen/componenten van een synthesizer en hun functies (dus o.a. over timbre/klankkleur en geluid in het algemeen), en over veergalmen. Combineren: Gebruik de Grandmother met een DAW en neem de klanken van de Grandmother op om te bewerken of te verwerken in een compositie. Gebruik de Grandmother in een band-opstelling, in een opstelling van elektronische en digitale muziekinstrumenten (zoals Machine+, Push, Drumcomputer, Duo), met andere (semi-)modulaire synthesizers en effecten, bijvoorbeeld in het EuroRack-formaat. Combineer het ook met learningsynths.ableton.com waar de werking van synthesizers wordt uitgelegd en je met virtuele synthesizers kunt spelen.

KORG Little Bits Synth Kit De Synth Kit is een modulaire synthesizer op zakformaat en ontstaan uit een samenwerking tussen Korg en Little bits. Met de Synth Kit bouw je je eigen analoge synthesizer. Dit doe je door de modules (little bits) aan elkaar te koppelen met magneetjes waardoor je geen kabels nodig hebt. Op die manier kun je snel verkennen hoe de verschillende onderdelen van de Synth Kit (samen) werken en experimenteren met de aansluit-volgorde. Elk module heeft een andere functie en de kleuren van de modules geven aan of het blokje In de klas: Met Little Bits breng je techniek het klaslokaal binnen. Ook kun je leerlingen laten leren over de basis van elektrische schema’s en van synthesizers. Het past binnen STEAM+ en er zijn talloze voorbeelden van projecten en lesbrieven beschikbaar (bijvoorbeeld op https://classroom.littlebits.com/welcome en https://education.korg.com/littlebitslessons). Gebruik de Synth Kit om leerlingen te laten spelen met elektronische-klanken of ze zelf te laten ontwerpen (sound design), om synthese of de synthesizer als instrument te introduceren of uit te leggen, de klanken op te nemen en in een DAW te veranderen of te verwerken in een compositie, om leerlingen te laten leren over bijvoorbeeld de verschillende onderdelen/componenten van een synthesizer en hun functies (dus o.a. over timbre/klankkleur en geluid in het algemeen). Combineren: Combineer de Synth Kit met een DAW en neem de klanken van de Synth Kit op om te bewerken of te verwerken in een compositie. Combineer het ook met learningsynths.ableton.com waar de werking van synthesizers wordt uitgelegd en je met virtuele synthesizers kunt spelen. Je zou de Synth Kit ook kunnen gebruiken in een opstelling van elektronische en digitale muziekinstrumenten (zoals Machine+, Push, Drumcomputer, Duo), met andere (semi-)modulaire synthesizers en effecten, bijvoorbeeld in het EuroRack-formaat. Echter de Little Bits van de Synth Kit zijn wel wat …uhm… klein en de knoppen wat fragiel. Wel zijn er veel meer soorten Little Bits, zoals allerlei sensoren, lampjes, LED-snoeren en schakelaars. Door de Synth Kit bijvoorbeeld met een lichtsensor te combineren zou je de step sequencer van de synthesizer sneller of langzamer kunnen laten spelen naarmate het lichter of donkerder is in de ruimte. Er is ook een Little Bit waarmee je verbinding kunt maken met een Arduino microcomputer. Daardoor kun je de werking van de Synth Kit bijvoorbeeld beïnvloeden op basis van computercode (javascript).

Native Instruments Machine+ De Machine+ van Native Instruments is een zogenaamd production system. Hiermee kun je een complete (EDM) productie maken waarbij je verschillende geluiden kunt samenvoegen, opnemen, bewerken, mixen. Je kunt er een microfoon of elektronisch/digitaal instrument op aansluiten en gebruiken als sampler. Gebruik de Machine+ als een controller van een DAW of de eigen software van Native Instruments of speel het zonder computer als een live instrument (het apparaat heeft een ingebouwde computer en kan ook stand-alone worden gebruikt). Native Instruments is ook bekend om de vele synthesizers en sample bibliotheken. Veel daarvan kunnen worden gebruikt met de Machine+. Daardoor heb je snel een enorme hoeveelheid aan geluiden tot je beschikking. Bespeel de Machine+ bijvoorbeeld door ‘finger drumming’ of door losse tonen en akkoorden te spelen met de knoppen in het 4×4 raster (grid). Er zijn ook varianten van Machine die alleen werken in samenwerking met een computer/software (zoals de Machine en de Machine micro. Die zijn daardoor goedkoper. In de klas: Gebruik de Machine+ om leerlingen digitaal te laten componeren, of beter gezegd, produceren, om elektronische muziekstijlen te introduceren of uit te leggen, leerlingen samen te laten spelen door meerdere Machine+ te gebruiken, om leerlingen te laten leren over bijvoorbeeld loops (dus herhaling/ostinaat), vormaspecten, beat (pulse), beats (ritme), beats per minute (bpm, dus tempo), pentatoniek, lagen in muziek, mixen en EQ en effecten (dus timbre/klankkleur). . Live musiceren met de Machine+ kan ook juist bij elektronische muziek (EDM, hip hop, etc.) en popmuziek waar elektronische drums in te horen zijn, voor leerlingen realistischer klinken als zij de elektronische geluiden kunnen spelen die in die producties worden gebruikt.

Roland Session Mixer Met de Session mixer van Roland laat je leerlingen in stilte met elkaar repeteren in een band-opstelling. Het is een mixer in een andere vorm dan je wellicht gewend bent van het doorsnee mengpaneel. Het heeft ook wat extra functionaliteiten (zoals individueel te regelen koptelefoon-monitoring) en het is toegespitst op een band-bezetting met drums, (bas)gitaren, toetsen en zang. Omdat je bij meerdere instrumenten veel kabels nodig hebt, is het handig om een vaste opstelling te maken met deze mixer. Dan kun je de kabels ook netjes wegwerken en kunnen leerlingen snel aan de slag met de mixer.   In de klas: De Roland Session Mixer is handig om te gebruiken wanneer het repeteren in stilte moet gebeuren. Je bent natuurlijk niet beperkt tot pandinstrumenten. Je zou ook synthesizers, een DJ-controller en production systems kunnen aansluiten.

Novation Launchpad mini & Ableton Push Zowel de Launchpad mini van Novation als de Push van Ableton zijn zogenaamde grid-controllers die kunnen worden gebruikt in combinatie met een DAW (Digital Audio Workstation = studio in de computer). Met de touch pads activeer je verschillende MIDI-noten. In de DAW kies je vervolgens een instrument of geluid dat wordt geactiveerd door die MIDI-noten. De Push van Ableton is daarnaast ook een production system (zoals de Machine) en de nieuwste versie van de Push kan zelfs stand-alone worden gebruikt. Bespeel de knoppen van het 8×8 grids bijvoorbeeld door ‘finger drumming’ of door losse tonen en akkoorden te spelen met de knoppen. Daarnaast kun je ook hele scènes van verschillende loops en samples (clips) starten en stoppen, waardoor je vrij door de vorm van je muziekstuk kunt bewegen.   In de klas: Gebruik de Launchpad mini en de Push om leerlingen muziek te laten produceren, om elektronische muziekstijlen te introduceren of uit te leggen, leerlingen samen te laten spelen door meerdere apparaten te gebruiken, om leerlingen te laten leren over bijvoorbeeld loops (dus herhaling/ostinaat), vormdelen, beat (pulse), beats (ritme), beats per minute (bpm, dus tempo), pentatoniek, lagen in muziek, mixen en EQ en effecten (dus timbre/klankkleur). Live musiceren kan met deze apparaten bij elektronische muziek (EDM, hip hop, etc.) en popmuziek waar elektronische drums in te horen zijn voor leerlingen realistischer klinken omdat zij de elektronische geluiden kunnen spelen die in die producties worden gebruikt. Zie voor de Push bijvoorbeeld de volgende video: https://youtu.be/HM8EmM5C3Ls?si=K_QRZp21CnjcfLmv

Joué Board Net als de Lightpad Blocks van Roli is ook de Joué Board een MPE-controller. Het werkt met een eigen gratis app (Joué Play). Het instrument bestaat uit een plateau (board) waarop je rubberen matjes (pads) kunt plaatsen. Door het wisselen van de pads kun op verschillende manieren de Joué Board bespelen (tikken, tokkelen, drukken, glijden). Per pad heb je keuze uit verschillende muziekinstrumenten/geluiden. Bij de piano pad heb je bijvoorbeeld keuze uit verschillende toetsinstrumenten en bij de drum pad uit verschillende drumgeluiden. De app is erg gebruiksvriendelijk en dus ook goed te gebruiken bij een jonge doelgroep.   In de klas: Met de Joué Board laat je leerlingen op een speelse manier kennis maken met verschillende muziekinstrumenten en speelwijzen. Gebruik de Joué Board om elektronische/digitale instrumenten met (meer/veel) expressie te spelen en voor het stapelen van geluid (sound-on-sound principe). Het wisselen tussen de pads geeft net meer actie bij het spelen.

Loop Station De Loop Station, zoals de Boss RC-1, is een gitaarpedaal waarmee je herhalende muziekfragmenten (loops) kunt opnemen en vervolgens nieuwe opnames daar bovenop kunt stapelen. Mooie voorbeelden van hoe je dit soort loop-pedalen kunt toepassen, zijn de optredens van Ed Sheeran. Hij speelt namelijk in zijn eentje op het podium en bouwt live zijn eigen tracks zoals je ze kent van Spotify. Door het gebruik van een loop pedal kan hij in z’n eentje een volledig arrangement spelen met zijn gitaar.   In de klas: Gebruik een loop-pedaal om leerlingen composities te laten opnemen en spelen op basis van loops en het stapelen van geluid. Naast een gitaar kan je ook een microfoon of andere instrumenten op een Loop Station aansluiten. Dit zou je klassikaal kunnen toepassen of juist in een individuele opdracht. Combineren: Combineer het loop-pedaal met andere gitaarpedalen, elektronische/digitale muziekinstrumenten en microfoons, of combineer het met het akoestisch laten spelen van loops (ritmische en melodische ostinaten).

Audio Interface Een audio interface he je nodig om geluid uit de “echte” wereld in je computer te krijgen. Het is de manier om akoestisch geluid op te nemen in een DAW (Digital Audio Workstation).Een voorbeeld van een audio-interface (er zijn er vele) is de Scarlett 2i2 van Focusrite. Daarmee kun je twee geluidssignalen tegelijk opnemen en terugluisteren. Met andere audio interfaces kun je soms acht of meer geluidssignalen tegelijk opnemen. Dat kan handig zijn wanneer je een groter ensemble of een band wilt opnemen.   In de klas: Gebruik de auto-interface in combinatie met een audio-programma (zoals een DAW) om een opname te maken van het musiceren in je klas. Daardoor wordt het makkelijker om met leerlingen te reflecteren op het klinkende resultaat en zijn ze bewuster met de reflectie bezig, ze horen immers wat er goed gaat en wat er wellicht beter kan. Laat het leerlingen gebruiken om muzikale ideeën op te nemen als geheugensteuntje, maak een podcast, gebruik het om een muziekstuk individueel te beoordelen.